ιστορια

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, το χωριό βρισκόταν πάντα στην ίδια τοποθεσία και δημιουργήθηκε πριν από δύο αιώνες από κατοίκους γειτονικών οικισμών (όπως το Λειψοκούκι[3]) που διαλύθηκαν εξαιτίας επιδρομών Τουρκαλβανών. Επί τουρκοκρατίας υπήρξε τσιφλίκι Τούρκων μπέηδων και το 1924, μετά την απελευθέρωση και την ανταλλαγή πληθυσμών, εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία[1]. Στη τοποθεσία “Λειψοκούκι” βρίσκεται η μονόχωρη με ξύλινη στέγη εκκλησία της Zωοδόχου Πηγής που από το 1979 έχει κηρυχθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο “επειδή φέρει τοιχογραφίες χρονολογούμενες με επιγραφή στις 26 Iουνίου 1717″[4]. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο εγκλωβισμός ρωμαϊκού ή παλαιοχριστιανικού τάφου στο χώρο του νάρθηκα.

Σχετικά με το όνομα του χωριού.

Το όνομα του χωριού είναι από τα λίγα στην περιοχή Γρεβενών που δεν άλλαξε μετά την απελευθέρωση. Λέγονταν ήδη Μεγάλο Σειρίνι από τον 19ο αιώνα. Όταν την δεκαετία του 1920 ήρθε η επιτροπή που άλλαζε τα ξενικά ονόματα των χωριών ο δάσκαλος (Μαυροκορδάτος) τους είπε ότι το όνομα είναι ελληνικό και προέρχεται από τις σειρήνες που βρίσκονται στα ποταμάκια μας (!!!) και έτσι το όνομα παρέμεινε το ίδιο.

Κάποιες παλιές αναφορές για το χωριό:

Σιρίν – 1564 (στα λεγόμενα οθωμανικά κατάστιχα)

Σηρήν – 1592 (μονή Μεγάλου Μετεώρου)

σιρίνη – 1613 (κώδικας μονής Βαρλαάμ Μετεώρων)

Συρήνη – 1692 (κώδικας Ζάβορδας)

Σιρίνι τρανό – 1835 (χρονογραφία Ηπείρου)

Σερίνι μεγάλο – 1856 (χρονογραφία Ηπείρου)

Σειρίνι Μέγα – 1858 (Μητρόπολη Γρεβενών)….

Μέγα Σειρήνι – 1914 (εκλογικός κατόλογος)

(Serini σε αυστριακό χάρτη του 19ου αι.)

Σχετικά με την προέλευση της ονομασίας λέγονται και γράφονται διάφορα. Αυτά για σειρήνες ή ότι πήρε το όνομα από την βρύση Σειρήνα φυσικά δε στέκουν. Η βρύση “Σειρήνα” (δυτικά του χωριού) ονομάστηκε έτσι τη δεκαετία του 1930 (όταν ανακατασκευάστηκε).

Δεν έχει βάση ούτε η άποψη ότι το όνομα έχει τουρκική ρίζα. Το χωριό είχε το όνομα Σιρίν τουλάχιστον από το έτος 1564 όταν δεν ζούσαν ακόμη τούρκοι στην περιοχή Γρεβενών. Τότε στην περιοχή δεν υπήρχε τοπωνύμιο ή όνομα χωριού τουρκικής προέλευσης.

Το πιθανότερο το όνομα να έχει ή λατινική ρίζα – όπως πολλά τοπωνύμια – ή σλαβική – λιγότερο πιθανό-

Πιστεύω ότι το όνομα του χωριού προέρχεται από την λατινική λέξη serenus που σημαίνει προσηλιακό, λαμπρό κλπ. Το χωριό βρίσκονταν ανατολικά και βόρεια από τα νεκροταφεία κυρίως στην προσήλια πλαγιά προς τον λόφο της Αη Τριάδας. (οι κάτοικοι μετακινήθηκαν στη σημερινή θέση κάπου το 1800 μετά την κατασκευή της κούλιας του μπέη, όπως έκαναν και πολλοί κάτοικοι από το Λειψοκούκι και άλλους οικισμούς).

Παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο A.J.B.WACE-M.S.THOMSON (1912) – ΟΙ ΝΟΜΑΔΕΣ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ (σ. 181)

“.. το Μέτσοβο …αποτελείται από δύο τμήματα… Το μεγαλύτερο … που βλέπει προς τον νότο οναμάζεται Σερίνου (από την λατινική λέξη serenus που σημαίνει προσηλιακός) ή στα ελληνικά Προσήλιον …. και το … Ανήλιου…”
“1900. Πληθυσμιακή – φυλετική – θρησκευτική απογραφή της Βουλγαρίας SERINΑ GOLEMO – (SERIN KATO) ΣΕΡΙΝ ΚΑΤΩ 235 Χριστιανούς Έλληνες και 120 Μουσουλμάνους Έλληνες ” Σε αυτήν την βουλγαρική απογραφή το χωριό ονομάζεται Κάτω Σερίν με 235 κατοίκους χριστιανούς Έλληνες και 120 μουσουλμάνους Έλληνες (τους Βαλαάδες). Το Μικρό Σειρήνι ονομάζεται Σερίν Απάνω (ΣΕΡΙΝ ΑΠΑΝΟ – SERINA MALO) με 135 χριστιανούς Έλληνες. Άλλη μια άποψη σχετικά με τη λατινική προέλευση του ονόματος βρίσκουμε στο βιβλίο ΣΕΛΙΔΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ – ΤΟΜΟΣ Α’ του Αποστ. Ι. Παπαδημητρίου: “Σειρήνι (αρομουνικά σαρίνε -λατιν.salina) σημαίνει τον τόπο προσφοράς άλατος στα αιγοπρόβατα.”

Διαλυμένοι οικισμοί και Μεγάλο Σειρήνι

Σύμφωνα με την προφορική παράδοση του χωριού το Σειρήνι προήλθε από την συνένωση διάφορων οικισμών που υπήρχαν στην περιοχή. Αυτό που πραγματικά ισχύει είναι ότι το χωριό προϋπήρχε τουλάχιστον από το 1564. (Η περιοχή από τα νεκροταφεία και τον Λεύκα μέχρι την Αη Τριάδα κατοικείται τουλάχιστον από το 1500π.Χ).

Στις αρχές του 19ου αι. ήρθαν στο χωριό πολλές οικογένειες από το Λειψοκούκι που διαλύθηκε.

Υπήρχε και οικισμός Ραχιώτες* όμως μετά τη διάλυσή του οι κάτοικοι πήγαν στα Γρεβενά.

Το 1564 και το 1579 το χωριό είχε και τρεις μαχαλάδες που αποτελούσαν ξεχωριστές ενορίες αλλά μία κοινότητα (σύμφωνα με “ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΙΧΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 1564-1579” το χωριό Σιρίν είχε και τους μαχαλάδες mahalle-i Papa Todor, mahalle-i Papa Sin, mahalle-i Papa Gor). Το χωριό και οι μαχαλάδες του το πιθανότερο να εκτείνονταν από την Αη Τριάδα μέχρι και το σημερινό χωριό. Οι εκκλησίες των ενοριών εκτός από την Αγία Τριάδα πρέπει να ήταν εκεί που είναι τώρα η εκκλησία του χωριού (Άγιος Δημήτριος), ίσως καί εκεί που είναι τα εικονοστάσια μέσα στο χωριό (κυρίως ο Άγιος Νικόλαος και ίσως ο Άγιος Κωνσταντίνος – στο σημείο που ήταν κατεστραμμένες εκκλησίες έχτιζαν εικονοστάσια). Ήταν και η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων στα νεκροταφεία. Αν πράγματι κάποιοι κάτοικοι του χωριού εξισλαμίστηκαν, μπορεί το τζαμί να ήταν πρώτα εκκλησία – πράγμα συνηθισμένο την εποχή εκείνη.

Ο 17ος και 18ος αι. ήταν πολύ σκληροί για τους κατοίκους της περιοχής, έγιναν πολλές βίαιες μετατοπίσεις πληθυσμών αλλά και εξισλαμισμοί από όπου προέκυψαν και οι μουσουλμάνοι που κατοικούσαν στο χωριό μέχρι το 1924. Δε γνωρίζουμε αν οι μουσουλμάνοι κάτοικοι του χωριού ήταν Σειρηνιώτες που εξισλαμίστηκαν ή ήρθαν εξισλαμισμένοι από γειτονικά χωριά. Ίσως να συνέβησαν και τα δύο.

[*Ραχιώτες. Το 1534 εκτός από τον οικισμό Άγιος Δημήτριος αναφέρεται ότι φορολογούνταν ξεχωριστά η εκκλησία (πολύ πιθανόν μοναστήρι) του Αγίου Δημητρίου. Ο οικισμός Άγιος Δημήτρης λογικά είναι αυτός που αργότερα αποκαλούνταν Ραχιώτες ή Ραχιώτης. Ραχιώτες λέγεται η περιοχή νότια από το Εικονοστάσι αλλά Ραχιώτη λένε και την περιοχή 500μ. Ν από τον Αη Δημήτρη.]
Πηγή: Βαγγέλης Σιούμπουρας

Μύλοι

1. Μύλοι υπήρχαν στο χωριό από το 1564. Σύμφωνα με “ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΙΧΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 1564-1579” στο Σειρήνι το 1564 και το 1579 υπήρχαν δύο μύλοι. 2. Νερόμυλοι τον 19ο και 20ό αι. -“Του Ντα Γκουντή” ο μύλος. Βρισκόταν στον λάκκο στο ύψος του Κάμπου. Συνιδιοκτήτες ήταν ο Ντώνας Κώστας (Γκουντής), ο Μήτσιος Θεόδωρος και βακούφικος. Ήταν ο πιο μεγάλος μύλος και είχε πελάτες και από τις Αμυγδαλιές. Κάηκε στην Κατοχή από τους Γερμανούς και δεν ξαναλειτούργησε. -Πεντακόσια μέτρα πιο κάτω από του Γκουντή (στο ύψος της Σειρήνας) ήταν ο βακούφικος μύλος. Τον νοίκιαζαν χωριανοί και τον λειτουργούσαν. Καταστράφηκε τη δεκαετία του ΄40 και δεν ξαναλειτούργησε. -Παλιόμυλος. Στη θέση Παλιόμυλος κοντά στα Γεφύρια, στο χωράφι του Νταπόλια υπήρχε μέχρι τον 19ο αιώνα νερόμυλος. Το νερό ερχόταν από τον Μπουζά και τον Καλόγηρο. Μέχρι τη δεκαετία του 1910 φαίνονταν τα θεμέλια και το αυλάκι. -Σε παλιότερη εποχή υπήρχαν μύλοι στη θέση Παλιομύλια. 3. Το 1953 ο Μπόζιαρης Νικόλαος έφτιαξε έναν μύλο μέσα στο χωριό (δίπλα στο σπίτι του) που λειτούργησε για τέσσερεις δεκαετίες. Ως το 1967 λειτουργούσε με πετρέλαιο και μετά με ηλεκτρικό ρεύμα. Μετά τον σεισμό του ΄95 γκρεμίστηκε.
Πηγή: Βαγγέλης Σιούμπουρας

Μικρό Σειρήνι

Το Μικρό Σειρήνι σε απόσταση 2 χλμ απο το Μεγάλο Σειρήν. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, το χωριό δημιουργήθηκε επί τουρκοκρατίας στις αρχές του 19ου αι. από κατοίκους γειτονικών οικισμών που δούλευαν ως κολίγοι στο τσιφλίκι του Τούρκου μπέη^[2]. Αναφέρεται επίσημα ως οικισμός το 1918 στο ΦΕΚ 260Α-31/12/1918 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Μεγάλου Σειρηνίου που ανήκε στο νομό Κοζάνης^[3]. Το χωριό σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με το Μέγα Σειρήνι αποτελούν τη τοπική κοινότητα Μεγάλου Σειρηνίου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Γρεβενών του Δήμου Γρεβενών.

Κοινοτικά

Στις 31-12-1918 ορίζεται έδρα κοινότητας και το 1997 προσαρτάται στο Δήμο Γρεβενών. Στις κοινοτικές εκλογές του 1925 ψήφισαν 121. Εκλέχτηκαν: Ευθύμιος Μπόζαρης 70, Ιωάννης Φαρμάκης 67, Γεώργιος Α. Σιούμπουρας 67, Στέργιος Νταμπούλας 52, Δημήτριος Μπιάκας 50, Ευφημιανός Κυριακίδης 49, Αντώνιος Τσαμπαλιάνος 49, Φώτης Αθανασιάδης 47, Παύλος Αθαν. Μπλέτσος 47. Στον εκλογικό κατάλογο της Υποδιοικήσεως Γρεβενών του 1914 ήταν εγγεγραμμένοι 134 χριστιανοί και 25 μουσουλμάνοι οι οποίοι αναχώρησαν από το Μεγάλο Σειρήνι σύμφωνα με το άρθρο 3 της σύμβασης της Λοζάνης που υπογράφτηκε στις 30-1-1923 περί ανταλλαγής των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών στις 8-4-1924.

Αναφέρεται από την κοινότητα ότι στις 18-3-48 στο λόφο «Άγιος Κων/νος» υπάρχουν δύο τάφοι στρατιωτών Κρητών φονευθέντων κατά τον απελευθερωτικό αγώνα. Δε λήφθηκε ουδεμία μέριμνα εκ μέρους των Κοινοτικών Αρχών για την περίφραξη του χώρου τούτου (60/957).

Υπόμνημα της Διοικητικής Επιτροπής Ελληνικού Συναγερμού Μεγ. Σειρηνίου στις 14-4-53 με το οποίο αναφέρουν ότι «την περίοδο της αναταραχής (συμ.) 1946-49 το χωρίο υπέστη ολοσχερή λεηλασία κυρίως εις μικρά και μεγάλα ζώα, τρόφιμα, έπιπλα. Λόγω των ζημιών τις οποίες υπέστημεν στερούμεθα μικρών και μεγάλων ζώων ως και αροτριόντων τοιούτων δεδομένου ότι οι προκάτοχοι Κυβερνήσεις δεν μας πρόσεξαν, διότι εφάνημεν ήρωες. Καίτοι το χωρίον μας απέχει 5 χιλιόμετρα από την πόλη των Γρεβενών, δυνάμεθα να σας βεβαιώσουμε ότι το χειμώνα καθίσταται προβληματική η κάθοδος των κατοίκων του χωρίου μας και άλλων γειτονικών τοιούτων εις την πόλη, λόγω του βορβορώδους εδάφους. Με μικρή ενίσχυση της Πρόνοιας Εργασίας λύεται το αίτημά μας.

Άπαντες οι κάτοικοι του χωρίου μας λόγω της μεγάλης οικον. κρίσεως δε δυνήθηκαν να ξοφλήσουν τις οφειλές των τόσον εις την Α.Τ.Ε όσον και τις κοινοτικές τοιαύτες και επί του προκειμένου θέματος υποβάλαμε παράκληση όπως τα χρέη μας εξοφληθούν μετά το πέρας της προσεχούς μας συγκομιδής.

Παλαιά διάταξη απαγορεύει τον αλωνισμό εντός των χωρίων. Πλην όμως εις όλα τα χωρία της Επαρχίας Γρεβενών λόγω του ανωμάλου εδάφους δεν υπάρχουν χώροι κατάλληλοι προς αλωνισμό, ουδέ και συγκέντρωση των δεματίων γίνεται σε μεγάλους σωρούς ως συμβαίνει στα καμποχώρια, να διατρέχουμε τον κίνδυνο της πυρκαγιάς και συνεπώς έχομε τη γνώμη ότι ο αλωνισμός να αφεθεί ελεύθερος όπως συνέβαινε από αρχαιοτάτους χρόνους μέχρι σήμερον.

Το κύριο πρόβλημα που απασχολεί σήμερα ολόκληρο τον Αγροτικό κόσμο της Επαρχίας μας είναι πώς να γίνει κύριος των «Λιπασμάτων», διότι τα λιπάσματα παρέχονται σε υψηλές τιμές και η αγορά των καθίσταται δυσχερέστατη. Δια να μεταβάλουμε και αυτές ακόμη τις μη νομίμους εκτάσεις σε γονίμους, πράγμα το οποίο αυξάνει την παραγωγή του γεωργού στο διπλάσιο, θα πρέπει τα λιπάσματα να χορηγούνται δωρεάν, πλην των μεταφορικών. Ούτω θα δυνηθεί το Κράτος να αποκτήσει επάρκεια σίτου και κατά συνέπεια Εθνική οικονομία».

Εγκρίνεται η χαλικόστρωση της οδού Μ. Σειρηνίου- Γρεβενών με το ποσό των 290.000 δραχμών το έτος 1959. Εγκρίνεται η κατασκευή λεκάνης ποτίσματος στη θέση “Μπεχτσί Πηγάδι”. Πρόεδρος Γεώργιος Ν. Μηλιώνης, Νικόλαος Λάτζινας αντιπρόεδρος, Σάββας Γεωργιάδης, Ανδρέας Μήτσιου, Ευάγγελος Π\γεωργίου σύμβουλοι. Επίσης την ίδια περίοδο εγκρίθηκε η κατασκευή λεκάνης ποτίσματος στη θέση “Θράψα”.

Αρχαιότητες

Στον οικισμό βρέθηκαν τάφοι και εντός αυτών αγγεία προχριστιανικά τα οποία φυλάσσονται στο αρχαιολογικό μουσείο Θεσσαλονίκης. Ακόμη βρέθηκαν κιονόκρανα κορινθιακού ρυθμού, νομίσματα (Έκθεση Σακελλάρη). Αρχαίοι οικισμοί στις θέσεις “Παπαδιές”, “ Λειψοκούκι”, “Άγ. Δημήτριος” (Σαμσάρης).

Εκπαίδευση

Έχει 170 χριστιανούς (κατοικούν και μουσουλμάνοι),υπάρχει και εδώ κοινός δάσκαλος με μισθό 200 γροσίων από την εκκλησία, μαθητές γύρω στους 20 (1873-74. Πηγή Ηλίας Γάγαλης greveniotiς.gr βλέπε Βιβλιογραφία).

Ο Διευθυντής του σχολείου στις 24-12-39 αναφέρει στο Νομάρχη ότι στο σχολείο ιδρύθηκε και καλλιεργήθηκε σχολικός κήπος ½ στρέμματος περίπου. Φυτεύτηκαν 25 οπωροφόρα δέντρα. Δια την καλλιέργεια σπορείων η κοινότης διέθεσε κατάλληλο χώρο τον οποίο θα περιφράξει και θα μας τον χορηγήσει προς καλλιέργεια σπορείων (60/1524).

Χρήστος Τσιάτας του διταξίου δημοτικού σχολείου Μεγάλου Σειρηνίου, πτυχιούχος διδασκαλείου με υπηρεσία 13 ετών, εργατικός, αξιοπρεπής, επαρκής, επιμελής. Εισήγηση για την απονομή επιδόματος εκ δραχμών 160 μηνιαίως (31-12-40 ΑΒΕ 70 ΣΑΕ 52).

Ο επιθεωρητής προτείνει την προαγωγή του διταξίου δημοτικού σχολείου σε τριτάξιο καθ’ ότι τα προηγούμενα τρία χρόνια ο αριθμός των μαθητών ανερχόταν σε 122, 125, 125 αντίστοιχα (18-7-41 ΑΒΕ 70 ΣΑΕ 52).

Ιερά

Άγιος Δημήτριος (1670) ενοριακός ναός με παρεκκλήσι της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας, εορτάζει 22 Δεκεμβρίου. Ζωοδόχου Πηγής (1717) με σημαντικές τοιχογραφίες στην περιοχή Λειψοκούκι. Εξωκλήσια του Αγίου Δημητρίου, της μικρής Παναγιάς.

Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου Σειρηνίου. Η μονή καταστράφηκε μάλλον από επιδρομές Αλβανών και διασώθηκε μόνο το καθολικό. Από αυτό διέσωσε επιγραφή ο Χρ. Ενισλείδης, σύμφωνα με την οποία ως τις αρχές του 18ου αι. υπήρχαν ακόμη μοναχοί. (Τόζιου)

Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Σειρηνίου. (Τόζιου) Βρισκόταν πάνω από το νεκροταφείο του χωριού. Παλαιότερα είχε ανακαλυφθεί και το κοιμητήριο της μονής. Το όνομα της μονής μας είναι γνωστό σήμερα από εικονοστάσι που διασώθηκε. Σε μικρή απόσταση από τη θέση της μονής υπάρχει τοποθεσία με την ονομασία «Καλόγερος». Το γεγονός αυτό ενισχύει τον ισχυρισμό ύπαρξης μοναστηριού, ελλείψει άλλων στοιχείων (60/715).

Κοινοτικό Δελτίο Απογραφής 1941-1944

Πρόεδρος Αθανάσιος Μπότζιαρης. Μέλη Θωμάς Κόκκινος, Σαράντης Μπαλντούμης. Κατοικίες 141. Πληθυσμός 762. Καταστραφείσες οικίες 16 παρά των Γερμανών στις 10 Ιουλίου 1944. Θύματα 17 εκ των οποίων 2 εκ ελληνοϊταλικού πολέμου, 15 γερμανικού ανταρτικού πολέμου.

Ο Ευάγγελος Μήτσιου με επιστολή προς Τοπικό Διεθνή Ερυθρό Σταυρό στις 18-7-45 τονίζει ότι τον Ιούλιο του 1944 οι Γερμανοί σάρωσαν δια πυρός διώροφο οικία με όλα τα παραρτήματα. Συνεχίζοντας αναφέρει: «Η επταμελής οικογένεια διάγει βίο αβίωτο χωρίς ρουχισμό, υποδήματα και κλινοσκεπάσματα.. Ολόκληρο τον παρελθόντα χειμώνα άνθρωποι και ζώα ζήσαμε γυμνοί κάτω από τας βαρείας συνθήκας του χειμώνος. Τα ανήλικα τέκνα μου από στιγμής εις στιγμή κινδυνεύουν λόγω της μεγάλης πενίας να υποπέσουν σε επικινδύνους ασθενείας. Με το πτωχικό χαρτί μου λαμβάνω την τιμή να σας παρακαλέσω όπως ευαρεστούμενοι συμμερισθείτε τη δυστυχία μου και ότι σας είναι εύκολο φανείτε αρωγοί, διότι άλλος χειμώνας δεν πρόκειται να αφήσει την οικογένειά μου εν ζωή. Η εν Γρεβενοίς Επιτροπή διανομών μέχρι σήμερον δεν μου εφάνη χρήσιμος». Ο πρόεδρος της κονότητας Μεγ. Σειρηνίου Αθ. Μπόζιαρης βεβαιώνει ότι όλα τα ανωτέρω τυγχάνουν σαφή και αληθή (60/164).

Οικονομία

Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Στην περιοχή λειτουργούσαν τέσσερις νερόμυλοι.

ΟΥΝΡΡΑ

Οι πυροπαθείς κάτοικοι της κοινότητας Σειρηνίου με έγγραφο στις 29-1-46 ενημερώνουν το Νομάρχη ότι στο χωριό κάηκαν 15 οικίες. Για κάθε πυροπαθή παραχωρείτε μία κουβέρτα. Κατά τη διανομή παραλήφθηκαν 12 κουβέρτες κι όχι 15. Τελειώνοντας αναφέρουν τις πυροπαθείς οικογένειες και ζητούν τη διανομή τριών κουβερτών.

Επανερχόμενοι με αίτηση στις 12-6-46 στην Υπηρεσία Ιματισμού στην Αθήνα διαμαρτύρονται για τα παρακάτω: «ότι κατά τη διανομή ειδών ιματισμού και υποδήσεως παρά της επιτροπής Κέντρου Διανομών Γρεβενών τύχαμε πολύ ελάχιστες ενισχύσεις ως πυροπαθείς απέναντι των πυροπαθών των άλλων χωριών, εξαιρέσεις μεγάλης μας κάνουν δια τους λόγους διότι είμεθα 15 στα 100 καμένα σπίτια και ενισχυόμεθα από το υπόλοιπο άκαγο χωργιό και δεν δικαιούμαστε λέγουν όπως τα άλλα χωργιά που είναι 40 τοις 100 και πλέον. Τουναντίον ούτε μία μύτη βελονιού δεν μας ενίσχυσε το χωργιό μας καθώς φαίνεται και από την βεβαίωση του προέδρου της κοινότητος. Βρισκόμαστε εις τριπλούν χειρότερη μοίρα ημείς τα 15 τα 100 καμένοι παρά εκείνοι των 40 τα 100 καμένοι και σας υποδείχνουμε δια ποίους λόγους

Τα 40 των 100 και άνω η μηχανική υπηρεσία τους έκαμε σπιτάκια τους έδωσαν από 40 σανίδια για κρεβάτια τους έδωσαν ιματισμό και υποδήματα πλήρη επίσης και κλινοσκεπάσματα και κουβέρτες επίσης και μαλλιά κλπ. για τους λόγους αυτούς βρισκόμαστε αληθέστατα σε τρισάθλια μέρα χειρότερη.

Ενώ ημείς βρισκόμαστε σε καλυβάκια που τα φκιάσαμε μόνοι μας με βριζάχερον σκεπασμένα σκεφτείτε τι υποφέρουμε το χειμώνα. Μας έδωσαν τα εξής είδη μέχρι τώρα από ένα κομμάτι ρούχα στα μισά μέλη οικογενείας μας και από ένα ζεύγος παπούτσια σε κάθε οικογένεια και από μισή κουβέρτα σε κάθε οικογένεια. Καμία εξαίρεση δεν μας κάνουν από τους άκαγους του χωριού μας. Λυπηρό είναι αυτά που παθαίνομαι από τις επιτροπές. Όθεν παρακαλούμε όπως ευαρεστούμενοι ενεργήσετε ότι δει και μας χορηγηθούν παρά της επιτροπής τα δικαιούμενά μας είδη όπως χορηγούν και εις τα άλλα χωργιά τους πυροπαθείς

Οι αιτούντες: Μήτσιος, Χρ. Μπαλαμής, Ιωα. Σπανός, Σ.Νταπόλιας, Στέργιος Αδάμος, Ευφ. Κυρκιακίδης, Θωμάς Κόκκινος Σύνολο υπογραφών 15 οι άλλες δυσανάγνωστες. Ο κάτωθι υπογεγραμμένος πρόεδρος της κοινότητος Μεγάλου Σειρηνίου Αθανάσιος Μπόζαρης βεβαιώ τα της αιτήσεως γραμμένα είναι αληθή» (60/164).

Πεσόντες ΕΙ Πολέμου

α)Στρατ. Κοτανίδης Ανανίας του Σταύρου, 1912, 27 ΣΠ, Υψ. 2148 Κάμια, 12-2-1941. β)Δεκ. Σπανός Γεώργιος του Στέργιου, 1915, πέθανε στο Δημ.Νοσ. Θεσ/νίκης 9-6-1941.

Πληθυσμός

1859-32 στεφάνια. 1913=880.1920=444. 1928=600.1940=744. 1951=745. 1961=825. 1971=602. 1981=515. 1991=735. 2001=696. 2011=461. (5^ος κατά σειρά από τους 112 απογραφέντες οικισμούς της Π.Ε Γρεβενών με την απογραφή του 2011). Στο κατάστιχο του έτους 1564 (ΤΤ 350) των Οθωμανικών αρχείων της Κων/πολης ο οικισμός είχε 125 κατοικίες και το ποσό φόρου που πλήρωνε ήταν 13.200 άσπρα.

Σύλλογοι

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Μεγάλου Σειρηνίου «Το Λειψοκούκι» διοργανώνει πλήθος εκδηλώσεων, όπως τα ρογκατσάρια την Πρωτοχρονιά, τις Αποκριές το έθιμο του Φανού.