Ιερος Ναος Ζωοδοχου Πηγης – Λειψοκουκι
Ο Ι.Ν.Ζωοδόχου Πηγής είναι εκκλησία που βρίσκεται εκτός χωριού που στον πόλεμο 1821 χρησιμοποιούνταν ως καταφύγιο.Το περίεργο είναι πως υπάρχει μια κρυφή έξοδο που οδηγεί στο ποτάμι 7 χιλιόμετρα μακριά της εκκλησίας.Η έξοδο αυτή δημιουθργήθηκε για να μπορούν οι κάτοικοι να πίνουν νερό χωρίς να τους καταλάβουν οι Τούρκοι.
Το Λειψοκούκι ως χωριό αναφέρεται τελευταία φορά το 1806 από τον Γάλλο περιηγητή Πουκεβίλ που αναφερόμενος στον λάκκο δυτικά του χωριού Σιρίνι λεει “…ανεβαίνοντας αντίθετα σ’ ένα ρέμα που φτάνει στο Σιρίνι. Αυτουνού οι πηγές είναι τέσσερα μίλια δυτικά, κοντά σ’ ένα χωριό που έχει το όνομά του…”
Την εποχή εκείνη το χωριό εγκαταλείφθηκε, μάλλον μέχρι το 1817 και οι περισσότεροι κάτοικοι ήρθαν στο Σειρήνι. Μάλιστα υπήρξε και διαμάχη μεταξύ των κατοίκων για το πότε θα έχει πανηγύρι το ενωμένο χωριό. Τελικά αποφασίστηκε να έχει δύο πανηγύρια.
Γενικά
Πρόκειται για έναν μονόχωρο ξυλόστεγο δρομικό ναό, με ευρύχωρο νάρθηκα. Ο ναός είναι δομημένος με ξερολιθιά και άφθονους ξυλοδέσμους. Στο εσωτερικό του, διατηρούνται ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες, όπως της Πλατυτέρας και άλλες. Ο Ιερός Ναός είναι τοποθετημένος σε μια ράχη, σε ειδυλλιακή περιοχή, σε απόσταση 3-4 χλμ από το Μεγάλο Σειρήνι στα σύνορα της κτηματικής περιοχής με το Σύδεντρο, στο ρέμα Λειψοκούκι. Στην ευρύτερη περιοχή του ναού, σε μια έκταση 40 περίπου στρεμμάτων υπάρχουν άφθονα λείψανα αρχαίου οικοδομικού υλικού και όστρακα βυζαντινής και ρωμαϊκής εποχής.
Κάτοψη ναού
Αυτό όμως που εμφανίζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ο εγκλωβισμός ενός ρωμαϊκού ή παλαιοχριστιανικού τάφου στο χώρο του νάρθηκα. Ο ημικυλινδρικό θόλος του τάφου είναι κατασκευασμένος με βήσαλα και επικαλυμμένος με παχύ ασβεστοκονίαμα. Πρόκειται για μια σπάνια περίπτωση διατήρησης παλαιοχριστιανικού μνημείου και εγκιβωτισμού του, σε μια σύγχρονη εκκλησία.
Πηγή: ΤΕΕ Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας
